Gió đầu mùa vừa về, sáng ra đã thấy hắt hơi, sổ mũi, gáy hơi mỏi, người ớn lạnh. Đó thường là những dấu hiệu sớm của cảm lạnh.
Phần lớn cảm lạnh nhẹ và đỡ dần sau khoảng một tuần nếu được nghỉ ngơi, giữ ấm đúng cách. Nhưng với người lớn tuổi hay người có bệnh nền thì không nên chủ quan. Bị cảm lạnh phải làm sao? Cùng xem từng bước dưới đây.
Cảm lạnh và cảm cúm khác nhau thế nào
Cả hai đều do virus gây ra, nhưng mức độ thường khác nhau:
- Cảm lạnh thường đến từ từ: hắt hơi, sổ mũi, nghẹt mũi, rát họng, có thể sốt nhẹ hoặc không sốt. Người vẫn sinh hoạt được.
- Cảm cúm thường đến đột ngột hơn: sốt cao, đau nhức mình mẩy, mệt rã rời, đau đầu, có khi phải nằm nghỉ vài ngày. Ở người cao tuổi và người có bệnh nền, cúm dễ có biến chứng hơn.
Vì do virus nên kháng sinh không có tác dụng với cảm lạnh thông thường. Anh chị không nên tự mua kháng sinh uống. Nếu không chắc mình bị cảm hay cúm, hoặc thấy nặng dần, hãy đi khám.
Góc nhìn Đông y: cảm phong hàn, vì sao gáy và lưng trên dễ nhiễm lạnh
Theo Đông y, cảm lạnh mùa đông thường thuộc thể cảm phong hàn: gió (phong) và lạnh (hàn) từ bên ngoài xâm nhập khi sức chống đỡ của cơ thể (chính khí) đang yếu.
Biểu hiện hay gặp: sợ lạnh nhiều, sốt nhẹ, không ra mồ hôi, đau đầu, mỏi gáy, đau mỏi người, nghẹt mũi, nước mũi trong, ho đờm loãng trắng.
Người xưa cho rằng phong hay tấn công phần trên cơ thể trước. Vùng gáy và lưng trên có nhiều huyệt mang tên “phong” như Phong trì, Phong phủ, Phong môn. Đường kinh Thái dương, được xem như “lớp rào” bên ngoài của cơ thể, cũng đi qua gáy và lưng. Vì vậy để gáy hở trước gió lạnh, hay đi ngủ khi tóc còn ướt, là những thói quen dễ khiến người ta nhiễm lạnh.
Nếu sốt nhiều, họng đỏ đau, nước mũi vàng, khát nước thì có thể là thể khác (phong nhiệt), cách chăm sóc khác. Khi không rõ, nên hỏi thầy thuốc.
Muốn hiểu thêm về hàn khí, anh chị đọc bài Thập bệnh cửu hàn.
6 việc giữ ấm tại nhà
- Che gáy. Quàng một chiếc khăn mỏng khi ra ngoài sáng sớm, tối muộn hoặc khi đi xe máy.
- Lau khô tóc trước khi ngủ. Gội đầu sớm, lau thật khô hoặc sấy khô tóc và gáy, không đi ngủ khi tóc còn ẩm.
- Nước gừng ấm. Vài lát gừng tươi pha nước ấm, có thể thêm chút mật ong, uống từ từ. Người đau dạ dày, người đang dùng thuốc chống đông nên hỏi bác sĩ trước khi uống nhiều.
- Cháo hành tía tô. Món cháo giải cảm quen thuộc của người Việt: cháo trắng nấu nhừ, thêm hành lá và tía tô thái nhỏ, ăn khi còn nóng. Nếu ra mồ hôi, lau khô ngay, đừng để gió lùa.
- Nghỉ ngơi. Ngủ sớm, bớt việc vài ngày để cơ thể có sức chống lại bệnh.
- Phòng thoáng nhưng không gió lùa. Mở cửa cho thoáng ban ngày, nhưng không nằm ngay hướng gió, không để quạt hay máy lạnh thổi thẳng vào người.
Thói quen dễ khiến cảm lạnh kéo dài
- Tắm khuya, nhất là tắm xong ra ngoài ngay hoặc đi ngủ khi người chưa khô.
- Ngồi trước quạt hoặc máy lạnh khi còn mồ hôi, ví dụ sau khi đi bộ, làm việc nhà hay ăn tô phở nóng.
- Uống nước đá, ăn đồ lạnh khi đang hắt hơi, đau họng.
- Cố đi làm, thức khuya trong lúc cơ thể đang mệt.
Bài Trời se lạnh và nguy cơ nhiễm hàn khí có thêm các thói quen giữ ấm hằng ngày khi trời chuyển mùa.
Người cần cẩn thận hơn
- Người cao tuổi: đôi khi bệnh đã nặng mà sốt không cao, chỉ thấy mệt, bỏ ăn, lừ đừ.
- Phụ nữ mang thai: không tự dùng thuốc, kể cả thuốc nam hay thảo dược, khi chưa hỏi bác sĩ.
- Người có bệnh nền như hen, bệnh phổi, tim mạch, tiểu đường: cảm lạnh có thể làm bệnh nền nặng thêm.
Người có bệnh nền nên tiếp tục uống thuốc theo đơn, không tự ngưng thuốc vì đang cảm.
Khi nào cần đi khám
Hãy đi khám sớm nếu có một trong các dấu hiệu:
- Sốt cao, hoặc sốt quá 3 ngày không đỡ.
- Khó thở, thở nhanh, thở rít.
- Đau ngực.
- Ho quá 2 tuần.
- Lơ mơ, li bì, lú lẫn: cần đưa đi cấp cứu ngay.
- Đã đỡ rồi lại nặng lên, hoặc bệnh nền nặng thêm.
Câu hỏi thường gặp
Bị cảm lạnh có nên xông hơi không?
Nhiều gia đình có thói quen xông lá giải cảm. Nếu xông, chỉ nên xông nhẹ, thời gian ngắn, lau khô người ngay sau đó. Người cao tuổi, người có bệnh tim mạch, huyết áp, phụ nữ mang thai, người đang sốt cao không nên tự xông.
Uống nước gừng có thay được thuốc không?
Không. Nước gừng giúp người ấm và dễ chịu hơn, nhưng không thay được việc thăm khám và dùng thuốc khi cần.
Đang cảm có nên làm các liệu pháp nhiệt không?
Khi đang sốt hoặc đang cảm, nên ưu tiên nghỉ ngơi và theo dõi. Khi đã khỏe lại, anh chị có thể hỏi thầy thuốc về cách giữ ấm phù hợp với thể trạng.
Giữ ấm cùng Lạc Cứu Medical
Khi đã khỏe lại, nếu anh chị muốn được tư vấn cách giữ ấm cơ thể trong mùa lạnh theo y học cổ truyền, hãy gọi hoặc nhắn Zalo 0888 159 339. Phòng khám chính ở Thủ Đức (TP.HCM), ngoài ra còn cơ sở Cầu Giấy và Dĩ An.
Xem cách liên hệ tại trang liên hệ.
Thông tin tham khảo, không thay thế tư vấn của bác sĩ.
