3 giờ sáng. Cả nhà đã ngủ say. Chỉ còn một người ngồi dậy trong bóng tối, lưng tựa vào thành giường, bế con lên cho bú. Cái lưng mỏi rã. Cổ tay nhói lên mỗi lần đỡ đầu con. Nhưng mẹ không than một tiếng, chỉ khẽ đung đưa, khe khẽ hát.
Nếu bạn là người mẹ ấy, bài viết này là để nói với bạn rằng: đau lưng sau sinh không phải là “chuyện đương nhiên phải chịu”. Và nếu bạn là chồng, là mẹ, là người thân của một bà mẹ trẻ, xin hãy đọc đến cuối, vì có những cơn đau mẹ không bao giờ kể.
Những cơn đau không tên mà mẹ nào cũng giấu
Sau khi sinh, ai cũng hỏi thăm em bé: con ăn được không, con ngủ có ngoan không. Hiếm ai hỏi: “Lưng em còn đau không?”
Rất nhiều mẹ trải qua đau lưng, mỏi vai gáy, đau cổ tay, tê tay sau sinh. Nhưng các mẹ thường im lặng vì nghĩ “ai sinh con cũng vậy”, vì sợ bị cho là yếu đuối, hoặc đơn giản là vì không còn thời gian nghĩ cho bản thân. Cơn đau cứ thế âm thầm theo mẹ qua từng cữ bú, từng lần bế ru, từng đêm thức trắng.
Đồng hồ 24 giờ của mẹ: cơn đau đến từ đâu?
Hãy thử nhìn một ngày của mẹ sau sinh qua chiếc đồng hồ. Mỗi khung giờ là một lần cơ thể phải gồng lên.
3 giờ sáng – Cữ bú đêm và chiếc lưng còng xuống
Ngồi cho con bú, mẹ thường cúi đầu nhìn con, lưng khom về trước, vai co lại. Mỗi cữ 20–30 phút, mỗi ngày 8–12 cữ. Cột sống cổ và lưng trên phải giữ tư thế cúi gập nhiều giờ, dễ dẫn đến mỏi cứng cổ vai gáy, đau lưng trên.
6 giờ sáng – Bế ru con: cổ tay “gánh” cả em bé
Bế con, đỡ đầu con, nhấc con lên đặt xuống hàng chục lần một ngày. Ngón cái và cổ tay làm việc liên tục ở tư thế căng. Nhiều mẹ bị đau phía ngón cái của cổ tay, đau tăng khi nắm, vặn, bế con. Đây là tình trạng viêm bao gân khá thường gặp ở mẹ sau sinh. Bạn có thể đọc thêm về đau ngón cái và hội chứng viêm gân.
10 giờ sáng – Giặt giũ, cúi người thay tã
Cúi xuống giường thay tã, ngồi xổm giặt đồ, bê chậu nước. Trong khi đó, cơ bụng và cơ sàn chậu sau sinh còn yếu, chưa đủ sức “đỡ” cho cột sống. Thắt lưng phải gánh thay, nên đau thắt lưng là tiếng kêu rất quen của mẹ.
2 giờ chiều – Giấc ngủ chập chờn, cơ thể không kịp hồi phục
Con ngủ thì mẹ dọn dẹp, nấu nướng, tranh thủ làm việc. Giấc ngủ của mẹ bị cắt vụn thành từng mẩu ngắn. Mà giấc ngủ chính là lúc cơ, gân, xương được “sửa chữa”. Thiếu ngủ kéo dài làm cơn đau dai dẳng hơn, tinh thần dễ mệt mỏi, cáu gắt.
9 giờ tối – Ru con ngủ, đứng đung đưa hàng giờ
Đứng ru, đi qua đi lại, bế con trên tay hàng giờ. Bàn chân, đầu gối và lưng dưới chịu tải liên tục. Đến khi con ngủ, mẹ nằm xuống mới thấy cả người rã rời.
Vì sao cơ thể mẹ sau sinh dễ đau đến vậy?
Đau lưng sau sinh có cả nguyên nhân theo y học hiện đại lẫn theo Đông y.
Theo y học hiện đại, trong thai kỳ cơ thể tiết hormone relaxin làm mềm dây chằng để chuẩn bị cho cuộc sinh. Sau sinh, dây chằng và khớp vẫn còn lỏng lẻo một thời gian, trong khi cơ bụng bị giãn, cơ sàn chậu yếu. Cột sống mất đi “chiếc đai” tự nhiên, nên chỉ cần sai tư thế một chút là đau.
Theo Đông y, người xưa có câu “sản hậu đa hư, đa ứ”: sau sinh, cơ thể người mẹ vừa hư (khí huyết hao tổn sau khi vượt cạn và nuôi con) vừa ứ (huyết ứ trệ, kinh lạc chưa thông). Khí huyết không đủ để nuôi gân cơ, lại dễ bị phong hàn xâm nhập, nên mẹ hay đau lưng, mỏi gối, sợ lạnh, tê tay chân. Đó cũng là lý do ông bà ta luôn dặn mẹ sau sinh phải giữ ấm, kiêng gió lạnh. Tìm hiểu thêm vì sao cơ thể lạnh là gốc rễ của đau mỏi.
Tham khảo thêm hướng dẫn về cơ thể mẹ sau sinh của Hệ thống Y tế Quốc gia Anh (NHS).
7 thói quen nhỏ giúp mẹ đỡ đau lưng sau sinh
- Mang con lại gần, đừng cúi xuống con: khi cho bú, kê gối dưới tay và dưới con để nâng bé lên ngang ngực. Lưng tựa thẳng, vai thả lỏng.
- Đổi tư thế cho bú: xen kẽ ngồi và nằm nghiêng cho bú để cột sống được nghỉ.
- Bế con sát người: ôm con sát vào thân, dùng cả hai tay, tránh bế lệch một bên hông quá lâu.
- Giữ cổ tay thẳng: khi đỡ con, dùng cả lòng bàn tay và cẳng tay thay vì chỉ ngón cái.
- Thay tã ở bàn cao ngang hông: tránh cúi gập người xuống giường thấp.
- Ngủ khi con ngủ: việc nhà có thể chờ, giấc ngủ của mẹ thì không.
- Giữ ấm và vận động nhẹ: khi bác sĩ cho phép, bắt đầu bằng đi bộ nhẹ, hít thở sâu bằng bụng, các bài tập nhẹ cho cơ bụng và sàn chậu.
Gửi người chồng và gia đình: món quà mẹ cần nhất
Mẹ không cần những lời khen “mẹ giỏi quá”. Mẹ cần một đôi tay đỡ đần.
- Nhận một cữ bú đêm (pha sữa hoặc bế con cho mẹ ngủ thêm 3–4 tiếng).
- Giành lấy việc giặt giũ, bê chậu nước, dọn dẹp.
- Hỏi mẹ một câu thật lòng: “Hôm nay em đau chỗ nào?”
- Để ý tinh thần của mẹ: buồn bã kéo dài, hay khóc, mất hứng thú có thể là dấu hiệu cần được quan tâm. Đọc thêm về trầm cảm sau sinh để hiểu và đồng hành cùng mẹ.
Một người mẹ được nghỉ ngơi là một người mẹ khỏe hơn, vui hơn, và có nhiều yêu thương hơn để dành cho con.
Khi nào mẹ cần đi khám?
Phần lớn đau lưng sau sinh sẽ giảm dần, nhưng mẹ đừng chủ quan với những dấu hiệu dưới đây. Hãy đến cơ sở y tế sớm nếu mẹ có:
- Đau lưng kéo dài, ngày càng tăng, nghỉ ngơi không đỡ.
- Đau lan xuống chân, tê bì, yếu chân.
- Sốt, đau vùng vết mổ hoặc vùng tầng sinh môn bất thường.
- Tê tay kéo dài, cầm nắm yếu, không bế được con. Tham khảo thêm về tê tay khi ngủ và những cảnh báo.
Lạc Cứu: một khoảng thời gian dành riêng cho mẹ
Khi cơ thể đã qua giai đoạn hậu sản và được bác sĩ thăm khám, cho phép, mẹ có thể tìm đến những phương pháp chăm sóc nhẹ nhàng để phục hồi.
Liệu pháp Lạc Cứu sử dụng hơi ấm từ hỗn hợp 28 vị thảo dược tác động lên các huyệt đạo dọc lưng, vai, cổ, kết hợp xoa bóp, ấn huyệt, dựa trên bài thuốc truyền thống của đồng bào dân tộc Dao. Hơi ấm thảo dược giúp thư giãn những bó cơ đã gồng suốt nhiều tháng bế con, hỗ trợ lưu thông khí huyết, giúp mẹ thấy ấm người, dễ ngủ hơn. Trước mỗi liệu trình, bác sĩ tại phòng khám sẽ hỏi kỹ tình trạng sau sinh, cách sinh và việc cho con bú để tư vấn phù hợp. Nếu mẹ hay mất ngủ, có thể tham khảo thêm bí quyết khai huyệt, an thần.
Một giờ trị liệu cũng là một giờ hiếm hoi mẹ được nằm xuống, được chăm sóc, được là chính mình.
Lời kết: Mẹ khỏe, con mới yên
Người ta hay nói “con là tất cả của mẹ”. Nhưng con cũng cần một người mẹ khỏe mạnh, vui vẻ, có đủ sức để bế con đi qua những năm tháng đầu đời. Chăm sóc bản thân không phải là ích kỷ, đó là cách mẹ yêu con lâu dài.
Đêm nay, khi bế con lên cho bú, mẹ hãy thử kê thêm một chiếc gối, thả lỏng đôi vai, và tự nhủ: “Mình cũng xứng đáng được chăm sóc.”
Tại Lạc Cứu Medical, chúng tôi luôn sẵn lòng lắng nghe và đồng hành cùng bạn trên hành trình nuôi dưỡng thân – tâm – khí huyết. Hãy để mỗi buổi trị liệu tại trung tâm là khoảng lặng ấm áp mẹ dành cho chính mình, để có thêm sức yêu thương con mỗi ngày.
Lưu ý: Bài viết mang tính chất tham khảo, chia sẻ kiến thức chăm sóc sức khỏe chủ động, không thay thế cho chẩn đoán và điều trị của bác sĩ. Mẹ sau sinh, đặc biệt sinh mổ hoặc đang cho con bú, cần được bác sĩ thăm khám trước khi tập luyện hay áp dụng bất kỳ liệu pháp nào.
PHÒNG KHÁM YHCT LẠC CỨU MEDICAL – Giải pháp chăm sóc sức khỏe chủ động
Địa chỉ: 35–37 Đường 4, Phường Thủ Đức, TP. HCM
Hotline: 0888 159 339
Website: https://mlcglobal.vn/
#LacCuuMedical #DauLungSauSinh #MeBimSua #ChamSocSauSinh #KhiHuyet #LieuPhapLacCuu
